Τι απομακρύνει τους χρήστες από τα social media και τι τους κρατά στις ψηφιακές κοινότητες

Ανά τον κόσμο, πολλοί χρήστες του διαδικτύου λένε ότι απογοητεύονται από το περιεχόμενο, τις συγκρούσεις και την τοξικότητα που βρίσκουν στα social media και στις online κοινότητες. Δεν αποχωρούν, όμως, όλοι. Κάποιοι συνεχίζουν να συμμετέχουν, παρά τα αρνητικά συναισθήματα, γιατί δεν θέλουν να χάσουν τις επαφές τους όσο δεν υπάρχει τουλάχιστον μια εναλλακτική.

Έρευνα του Pew Research Center, που έγινε στο τέλος του περασμένου Μαΐου, δείχνει ότι περίπου ένας στους τρεις Αμερικανούς έχει αφήσει κάποια online κοινότητα. Ως βασικούς λόγους προβάλλουν την απώλεια ενδιαφέροντος, τις έντονες αντιπαραθέσεις και την παρενόχληση. Ορισμένοι από αυτούς έχουν, παρ' όλα αυτά, γυρίσει σε κάποια διαδικτυακή κοινότητα.

Η τάση απομάκρυνσης από τις ψηφιακές πλατφόρμες φαίνεται και στην Ευρώπη. Έρευνα της Data Rights σε Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία καταγράφει σημαντική πρόθεση εγκατάλειψης δημοφιλών social media. Για πολλούς χρήστες, ωστόσο, η προοπτική να χαθούν οι κοινωνικές τους συνδέσεις λειτουργεί αποτρεπτικά.

Γιατί φεύγουν οι χρήστες από τα social media

Ο συχνότερος λόγος αποχώρησης από μια διαδικτυακή κοινότητα είναι η μείωση του ενδιαφέροντος. Στην έρευνα τον ανέφεραν περισσότεροι από οκτώ στους δέκα. Είναι ο μοναδικός λόγος που η πλειονότητα των χρηστών χαρακτήρισε σημαντικό παράγοντα για να αφήσουν τις ψηφιακές παρέες.

Μετράει και η τοξική ατμόσφαιρα. Από όσους αποχώρησαν, το 57% επικαλείται τις υπερβολικές διαμάχες και το 43% το ότι άνθρωποι δέχονταν παρενόχληση. Μελέτες που είχε κάνει νωρίτερα το κέντρο δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό ενηλίκων, αλλά και εφήβων, βιώνει διαδικτυακή παρενόχληση και διαδικτυακό εκφοβισμό.

Λίγο περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα είπαν ότι τα πολιτικά θέματα αναφέρονταν υπερβολικά συχνά και γι' αυτό δεν ήθελαν να μείνουν. Η πτώση της ποιότητας και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής συμβάλλουν επίσης, σύμφωνα με την πλειονότητα, έστω και σε μικρό βαθμό, στην απόφαση αποχώρησης. Το 37% έφυγε επειδή περνούσε υπερβολικό χρόνο μπροστά στις οθόνες.

Τα ευρήματα ανά ηλικία

Τα στοιχεία του Pew κατά ηλικιακή κατηγορία δείχνουν ότι οι νεότεροι ενήλικες είναι πιθανότερο να συμμετέχουν σε διαδικτυακές κοινότητες. Οι ενήλικοι κάτω των 50 ετών, όμως, είναι πιθανότερο να έχουν αποχωρήσει κάποια στιγμή από τέτοιες κοινότητες, σε σύγκριση με ενήλικους μεγαλύτερης ηλικίας.

Από διαδικτυακή κοινότητα έχει φύγει το 44% των ενηλίκων κάτω των 30 ετών. Στις ηλικίες 30 έως 49 ετών το ποσοστό υποχωρεί στο 40%. Μεταξύ των συμμετεχόντων 50 έως 64 ετών, το 32% δήλωσε ότι έχει αποχωρήσει, ενώ στα άτομα 65 ετών και άνω το ποσοστό πέφτει στο 19%.

Ανάμεσα σε όσους έχουν εγκαταλείψει μια τέτοια κοινότητα, η πλειονότητα των ατόμων 18-29 και 30-49 ετών αναφέρει ότι έφυγε επειδή, ύστερα από μια αλλαγή στη ζωή, δεν τη χρειαζόταν πια. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από εκείνο των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων.

Όσοι είναι κάτω των 50 ετών είναι πιθανότερο να επικαλεστούν τη μείωση της ποιότητας της κοινότητας, την έλλειψη αισθήματος του ανήκειν και τον υπερβολικό χρόνο που αφιερώνουν εκεί. Αντίθετα, οι κάτω των 30 ετών είναι λιγότερο πιθανό να πουν ότι αποχώρησαν επειδή η πολιτική συζητιόταν υπερβολικά πολύ.

Ως προς το τελευταίο εύρημα, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί εμφανίζουν παρόμοια ποσοστά αποχώρησης από διαδικτυακές κοινότητες, 32% έναντι 36%. Στην αποχώρηση λόγω πολιτικών θεμάτων, όμως, οι Ρεπουμπλικανοί ξεχωρίζουν, με 50% έναντι 39% των Δημοκρατικών.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Σε έρευνα της YouGov που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαρτίου 2026 πήραν μέρος 5.121 ενήλικες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Τους ζητήθηκε να φανταστούν ότι υπάρχει εναλλακτική πλατφόρμα πιο κοντά στις ανάγκες και τις αξίες τους και ότι μπορούν να μετακινηθούν εκεί χωρίς να χάσουν δεδομένα ή επαφές.

Η Λόρι Ρούσεϊ, διευθύντρια της Data Rights που ανέθεσε την έρευνα, δήλωσε ότι οι καταναλωτές έρχονται αντιμέτωποι με ολοένα μεγαλύτερη υποβάθμιση των διαδικτυακών υπηρεσιών που χρησιμοποιούν και ότι πολλοί έχουν πλέον βαρεθεί. Θέλουν να αποχωρήσουν, είπε, χωρίς όμως να χάσουν τις συνδέσεις τους, και τόνισε ότι πρέπει επειγόντως να χτιστούν γέφυρες προς εναλλακτικές λύσεις.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι περίπου ένας στους τέσσερις χρήστες Facebook και Instagram θα μετακινούνταν σε εναλλακτική πλατφόρμα. Στο LinkedIn και στο TikTok το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει περίπου τον έναν στους τρεις.

Στο Facebook, με περίπου 110 εκατομμύρια μέσους μηνιαίους ενεργούς χρήστες στις τρεις χώρες που εξετάστηκαν, αυτό αντιστοιχεί σε 27,5 εκατομμύρια ανθρώπους πρόθυμους να αφήσουν την πλατφόρμα για μια καλύτερη εναλλακτική.

Αντίστοιχα, από τους 63,1 εκατομμύρια χρήστες του TikTok στις τρεις χώρες που μελετήθηκαν, περίπου 21 εκατομμύρια είναι πρόθυμοι να το εγκαταλείψουν. Με βάση τα 121 εκατομμύρια χρήστες του Instagram, 27,9 εκατομμύρια θα ήταν πρόθυμοι να αποχωρήσουν. Για το LinkedIn ο αριθμός εκτιμάται σε 9,6 εκατομμύρια, σε σύνολο 26 εκατομμυρίων χρηστών.

Όσοι ήταν πρόθυμοι να φύγουν μπορούσαν να διαλέξουν έως τρεις λόγους. Ο συχνότερος συγκεκριμένος λόγος ήταν ότι ο κύκλος τους χρησιμοποιεί την ίδια υπηρεσία ή ότι δεν θέλουν να χάσουν την επαφή με τους άλλους χρήστες: 26% στο Facebook, 23% στο Instagram και 12% σε LinkedIn και TikTok, δηλαδή 19% συνολικά. Ακολουθούν η έλλειψη εναλλακτικής που να καλύπτει τις ανάγκες τους, με 11%, και ο φόβος να χαθούν δεδομένα όπως λίστες αναπαραγωγής, ιστορικό αγορών ή ακόλουθοι, με 6%.

Μόλις το 4% είπε ότι η μετακίνηση απαιτεί πολύ χρόνο και κόπο. Το 32% δεν διάλεξε κανέναν από τους προτεινόμενους λόγους, ενώ στο TikTok το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 40%. Η Data Rights το εκλαμβάνει ως ένδειξη ότι πολλοί δεν έχουν σκεφτεί σοβαρά το ενδεχόμενο. Σε ό,τι αφορά το τι οδηγεί προς την έξοδο, πρώτη είναι η δυσαρέσκεια για την ποιότητα της υπηρεσίας, με 50%. Οι ηθικές ανησυχίες, όπως η διαφωνία με πολιτικές ή ενέργειες των εταιρειών εκτός της υπηρεσίας, ακολουθούν με 28%.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow